Zdjęcie: Bosch Rexroth

Obecnie w 2025 r. dobrze zorganizowane stanowisko pracy w zakładach produkcyjnych musi charakteryzować się większą elastycznością niż dotychczas. W większości rozwiązań stosuje się modułowe systemy wygradzania poszczególnych obszarów głównie wykonane z różnych profili na przykład aluminiowych.

Na świecie systematycznie rośnie produkcja profili, kształtek i armatury aluminiowej. Jak podano w raporcie firmy analitycznej IndustryARC przewiduje się, że wielkość tego rynku osiągnie 2,1 mld USD do 2026 r. To wynik wykorzystania profili i okuć aluminiowych w wielu różnych zastosowaniach w tym do budowy ścianek działowych, wyposażenia sklepów itp. Autorzy raportu zwracają uwagę na prace badawczo-rozwojowe prowadzone przez głównych graczy z tej branży takich jak: Parker Hannifin, Norsk Hydro, Guangdong Xingfa Aluminium, Global Aluminium, Zhongwang Holdings, Arconic, Constellium, Hindalco-Novelis, Taixing Sainty Industry, Cozydoor Aluminium Profile, DONG-IL Aluminium, Pag International i Hafele India. To pozwala firmom oferującym na przykład systemy zabudów stanowisk pracy w przemyśle proponować elastyczne rozwiązania odpowiadające na różne potrzeby zakładów produkcyjnych.

Nowe środowisko przemysłowe

Zabudowy stanowisk pracy w zakładach produkcyjnych, jeśli pominąć specyfikę produkcji, to należy brać pod uwagę, że dzisiejsze nowe środowisko przemysłowe będzie wymagało od pracowników fabryk różnych umiejętności, na przykład w zakresie konfiguracji i serwisowania robotów, aby pracować razem z nimi w nowy sposób i na wspólnej przestrzeni. Ocenia się, że w tym roku nastąpi masowe przyjęcie sztucznej inteligencji i technologii Przemysłu 5.0 (coboty, zaawansowane systemy sztucznej inteligencji, rzeczywistość rozszerzona, rzeczywistość wirtualna itp.). Nawet jeśli nie aż w takim stopniu to jest też nadal potrzeba wygodnego dostępu do systemów informatycznych także dla pracowników bezpośrednio produkcyjnych. Ważnym elementem jest też priorytetowe traktowanie dobrego samopoczucia pracowników (well-being). Dziś, w czasie nasilającego się w wielu krajach niedoboru pracowników, jest to konieczne dla stworzenia wspierającej i produktywnej kultury pracy. Pracownicy wtedy odbierają, że ich dobre samopoczucie jest wartością dla ich firmy i są skłonni do większego zaangażowania oraz bardziej lojalni wobec pracodawcy. Zwraca się także uwagę na integrację rozwiązań IWMS (Integrated Workplace Management System). Stają się one podstawowymi narzędziami dla zarządzających obiektami, w tym produkcyjnymi, oferując kompleksowe rozwiązania w zakresie zarządzania zasobami i ich alokacją oraz planowaniem przestrzeni. Jak podaje firma Mind Commerce, badania pokazują, że rozwiązanie IWMS może poprawić efektywność wykorzystania obiektu produkcyjnego o 39,3 proc. przy jednoczesnym obniżeniu kosztów jego utrzymania o 15,2 proc.

Oferta dostosowana do potrzeb

Firma item, jeśli chodzi o system stanowisk pracy do produkcji ręcznej, oferuje ergonomiczne przemysłowe stanowisko pracy z możliwością indywidualnego jego dostosowania w dowolnym momencie. Jak podano, ergonomiczny system stanowisk pracy charakteryzuje się przede wszystkim bezstopniową regulacją wysokości stołów i krzeseł roboczych. Dla każdego zadania stoły można dostosować dzięki wykorzystaniu nadstawek i różnorodnych akcesoriów. Jest też dostępny konfigurator online stanowiska. Na stronach informacyjnych firmy zwraca się uwagę na aranżację stanowiska pracy i znaczenie kanałów kablowych. Jak podkreślono, praktycznie na każdym stanowisku potrzebna jest energia, a zwłaszcza w kabinie maszyny lub szafie procesowej. W zależności od zadania roboczego mogą być dodatkowe wymagania, na przykład zasilanie sprężonym powietrzem lub sygnałami (sieć, przewody czujników itp.). Kanały kablowe chronią kable przed uszkodzeniami mechanicznymi, kurzem lub wilgocią, a uporządkowana ich struktura ułatwia układanie kabli. W zależności od indywidualnych potrzeb przewody zasilające są prowadzone powyżej lub poniżej poziomu roboczego. Szybka instalacja i możliwość dostosowania w dowolnym momencie zapewniają elastyczność. Natomiast stylistyka ma wpływ na poczucie komfortu doświadczane przez pracowników, a odpowiednio zaprojektowane środowisko pracy zwiększa gotowość pracownika do dbania o własne miejsce pracy. Zakres zastosowań systemu modułowego firmy item stale się poszerza. Specjaliści firmy zwracają uwagę, że system stanowisk pracy powinien optymalnie dostosowywać się do logistycznego przepływu materiałów i towarów w zakładzie. Powinien oferować wszystkie wymagane elementy i możliwość przezbrojenia, aby meble na stanowiskach pracy mogły być dalej używane np. podczas montażu pojedynczego.

BeeWaTec ma w ofercie system modułowy do samodzielnej budowy konstrukcji zgodnie z zasadami tzw. szczupłej produkcji (lean). Jak podano, są w nim zarówno okrągłe rury stalowe, jak i aluminiowe oraz kwadratowe profile wykonane z tych samych materiałów. Bez spawania i przy niewielkim nakładzie pracy wszystkie elementy wtykowego systemu rurowego oferują prosty i elastyczny sposób budowy konstrukcji roboczych (np. systemów regałowych, regałów przepływowych, stanowisk roboczych, wózków do transportu materiałów itp.). Elementy te są także wielokrotnego użytku i można je dopasowywać poprzez „skręcanie zamiast spawania”. Firma podkreśla, że systemy wtykowe i pojedyncze komponenty pozwalają na indywidualne dopasowanie obszaru produkcyjnego i intralogistyki. Można też skorzystać z oferowanych narzędzi projektowych (3D BEEVisio) do planowania i projektowania rozwiązań lean.

W ofercie firmy Sariv znajdziemy różne profile aluminiowe, ale też aluminiowe stoły robocze wykonywane z profili aluminiowych EasySae. Konstrukcje tworzone są w taki sposób, aby spełniały indywidualne potrzeby poszczególnych zakładów przemysłowych lub innych miejsc, w których będą użytkowane. Jak podaje firma, wszystkie produkty opatrzone są niezbędnymi atestami oraz certyfikatami, które gwarantują bezpieczną pracę i długotrwałe użytkowanie nawet przy intensywnej eksploatacji. Stoły robocze mają podpórki dla nóg z regulowaną wysokością i umiejscowieniem oraz nośność 200 lub 400 kg. Firma zwraca uwagę, że stanowiska zbudowane z konstrukcji profilowych dzięki swojej uniwersalności i niskiej wadze pozwalają na stosowanie w różnych branżach. Jako najczęstsze zastosowania wymienia się stoły warsztatowe, stoły montażowe, stanowiska pakowania, wózki montażowe i obudowy maszyn. System EasySae sprawdza się przy realizacji koncepcji lean production, bo dzięki aluminiowym profilom, rurkom, strukturom lub ich kombinacjom można budować modularne magazyny grawitacyjne, lub robocze stoły z regulacją wysokości. Takie zabudowy z systemu profili umożliwiają dowolną ich modernizację przez cały okres użytkowania.

Firma Automationstechnik specjalizująca się w projektowaniu i budowie maszyn oraz linii montażowych przeznaczonych do automatyzacji procesów produkcyjnych ma w ofercie stanowiska montażowe dopasowane do różnych typów produkcji różniące się ze względu na specyfikę procesu produkcyjnego, oraz wymagania danej branży. Jak podano, mogą to być stanowiska montażowe do produkcji seryjnej, gdzie produkty przechodzą przez szereg zdefiniowanych etapów montażu na przypisanych do tego stanowiskach. Stanowiska montażowe mogą być również wyposażone w roboty współpracujące. Natomiast w przypadku produkcji niestandardowej lub małoseryjnej mogą być projektowane bardziej elastycznie. Mogą to być stanowiska modularne lub uniwersalne, które łatwo dostosować do różnych produktów lub zadań montażowych. Firma jest certyfikowanym partnerem Bosch Rexroth i projektuje stanowiska robocze, opierając się na rozwiązaniach tej firmy. Bosch Rexroth oferuje stanowiska z regulacją wysokości, co pozwala na dostosowanie ich do wzrostu pracowników oraz rodzaju wykonywanej pracy. Dzięki modułowej konstrukcji stanowiska montażowe mogą być łatwo dostosowane do specyficznych potrzeb produkcyjnych, co jest ważne w zmieniającym się obecnie środowisku przemysłowym. Stanowiska Bosch Rexroth dostosowane są do pracy w warunkach, w których występują wyładowania elektrostatyczne. Komponenty te spełniają oczywiście wymagania dotyczące ochrony ESDS (DIN EN 61340-5-1). W grudniu minionego roku Bosch Rexroth informował o rozszerzonej ofercie EcoSafe, która w opinii firmy wyznacza nowe standardy modułowych wygrodzeń i osłon ochronnych. Jak podano, komplementarne profile ram oraz szybkie w montażu panele mocowane bezpośrednio i łączniki sprawiają, że postawienie wygrodzenia wymaga znacznie mniej pracy, dzięki czemu nowe instalacje, projekty przebudowy i rozszerzenia mogą być realizowane szybciej. Bezpłatne oprogramowanie planujące MTpro przyspiesza planowanie dzięki wielu funkcjom projektowania, automatycznie generowanym listom części. Zmienna produkcja wymaga zgodnych ze standardami rozwiązań zabezpieczających w środowisku produkcyjnym, które można wprowadzać i zmieniać w sposób szybki, ekonomiczny i elastyczny. Rozszerzona gama komponentów EcoSafe firmy Bosch Rexroth uwzględnia te złożone wymagania i jest kompatybilna nie tylko z poprzednią gamą, lecz również z modułowym systemem profili aluminiowych. W systemie tym nowym elementem podstawowym jest wąski, ale stabilny aluminiowy profil ramy o wymiarach 22,5 x 45 mm. Zoptymalizowano również stabilność i bezpieczeństwo urządzeń. Wszystkie kratownice ochronne mają spawane druty i są mocowane w profilu ramy za pomocą specjalnego rowka. W rezultacie kratownice mogą pochłaniać znacznie więcej energii niż przewidziane w normach 115 dżuli. Dzięki zweryfikowanym danym wydajnościowym nie ma potrzeby odrębnego sprawdzania nośności ogrodzenia. Nowe stalowe uchwyty zawieszenia zwiększają stabilność ogrodzeń ochronnych z panelami podwieszanymi.

Firma Hoffmann Group, dostawca narzędzi i wyposażenia warsztatowego zwraca na swojej stronie uwagę, że systemy miejsc pracy są stosowane w najróżniejszych obszarach i dlatego muszą być dostosowane do indywidualnych wymagań przedsiębiorstwa. Choćby w przypadku konserwacji wymagana jest mobilność i elastyczność. Natomiast w produkcji i montażu szczególne znaczenie ma stabilność i solidność. Stoły i stanowiska pracy muszą w kontrolowany sposób rozładowywać ładunki elektrostatyczne, żeby miejsce pracy było cały czas neutralne pod względem ładunku i było odporne na działanie chemikaliów.

Jeśli chodzi o zabudowy stanowisk pracy z wymaganą ochroną przed szkodliwym wpływem promieniowania świetlnego, hałasu, iskier oraz rozprzestrzenianiem się pyłu to na przykład firma Platforma Filtrowentylacyjna wykorzystując rozwiązania zachodnich producentów, oferuje też i takie zabudowy. Dostępne są kurtyny i lamele PCV przystosowane do ochrony przed szkodliwym promieniowaniem świetlnym i zgodne z normą PN-EN ISO 25980:2015-01 oraz bezbarwne do zasłaniania wejść lub innych wygrodzeń. Posiada również zabudowy dźwiękochłonne oraz materiały żaroodporne. Firma podkreśla znaczenie ergonomii stanowiska pracy dzięki matom i wykładzinom podłogowym podnoszące wydajność pracownika i zapewniające komfort pracy na stojąco. Jak podano, maty ergonomiczne można stosować na stanowiskach suchych i mokrych oraz specjalnego przeznaczenia jak stanowiska spawalnicze, elektryczne czy monterskie ESD itp.

Firma Rittal znana między innymi z produkcji szaf sterowniczych, które stały się światowym standardem ma w ofercie przemysłowe stanowiska pracy z dolną obudową na bazie VX SE. Wolnostojące obudowy VX SE ze stali nierdzewnej nadają się do różnorodnych zastosowań, zarówno w wersji podstawowej, jak i w wersji IP 66/NEMA 4X zapewniającej zwiększoną ochronę.

Niemiecka firma Würth podkreśla, że stale rosnąca złożoność procesów logistycznych i produkcyjnych nie tylko zwiększa wymagania dotyczące środowiska pracy, ale także konieczność udostępnienia całego sprzętu roboczego dokładnie tam, gdzie jest on ostatecznie potrzebny: na półce, w miejscu składowania lub bezpośrednio na linii produkcyjnej. Dzięki rozwiązaniu Smart Workplace oferowanemu przez firmę pracownik np. nie musi szukać potrzebnych mu części, bo wszystkie można znaleźć tam gdzie są potrzebne.

Obecny rozwój systemów zabudowy stanowisk roboczych w przemyśle w przeciwieństwie do koncepcji Przemysłu 4.0, wersja 5.0 kładzie nacisk na współpracę między ludźmi i maszynami w celu osiągnięcia wspólnego celu. Robotyzacja i wykorzystanie sztucznej inteligencji powoduje, że powinniśmy szukać rozwiązań, które będą łatwe do przystosowania do każdych przyszłych potrzeb. Dlatego rozwiązania wykorzystujące łatwe do dowolnej konfiguracji moduły będą zyskiwały na popularności. Oczywiście nie należy spodziewać się, że nastąpi całkowite zastąpienie człowieka, bo sztuczna inteligencja nie jest jego zamiennikiem, lecz kolejnym narzędziem, które może on wykorzystać. To sposób na ograniczenie wielu żmudnych zadań i możliwość koncentracji pracowników na zadaniach przynoszących więcej wartości dodanej.

Specjaliści podkreślają, że w przypadku organizowania stanowiska pracy ręcznej należy zwrócić uwagę na ergonomię i indywidualne potrzeby pracownika również z pewnymi fizycznymi ograniczeniami. Wybierając dostawcę, producenta systemu stanowisk pracy należy zwrócić uwagę czy może on nie tylko w krótkim czasie dostarczyć niezbędne komponenty, ale też ma kompetencje i może pomóc w organizacji takich stanowisk. Problemem dla na przykład obecnych systemów montażowych jest to, że muszą one sobie radzić z takimi wyzwaniami jak: duża liczba różnych produktów wytwarzanych przez zakład, niepewnymi prognozami ilościowymi oraz wieloma wariantami danego produktu. Dlatego modułowe systemy montażu składające się ze swobodnie połączonych ze sobą stanowisk stają się konkurencyjną, alternatywną strukturą w tak zmiennym dziś środowisku produkcyjnym.

Autor: Bohdan Szafrański

Pełny tekst w wersji PDF znajduje się poniżej lub proszę kliknąć niniejszy link do pobrania pliku PDF
GM_2025_1_50_52_Zabudowa