Coraz częściej spotykamy się z robotami przemysłowymi na polskich liniach produkcyjnych. Tylko w 2021 roku gęstość robotyzacji w Polsce wyniosła 63 roboty na 10 000 osób pracujących. Zintegrowane linie zrobotyzowane mają zapewnić większą efektywność zakładów produkcyjnych przy zachowaniu powtarzalnej jakości wyrobu. Jednakże, czy ich pojawienie się na danej linii wpływa również na zwiększenie bezpieczeństwa na samym zakładzie?

Wywiad z Tomaszem Pawłowskim Kierownikiem Projektu PROPOINT S.A.

ŁUKASZ BORGUL: Niejednokrotnie spotkałem się z opinią, że pojawienie się robota w firmie jest czynnikiem zwiększającym bezpieczeństwo na wszystkich płaszczyznach organizacji. Czy rzeczywiście samo pojawienie się gniazda zrobotyzowanego ma aż taki wpływ na ten parametr?

TOMASZ PAWŁOWSKI: Roboty przemysłowe wpływają na bezpieczeństwo pracy pod wieloma względami. Wykorzystanie robotów do wykonywania powtarzalnych zadań oznacza mniejsze ryzyko urazów u pracowników – zwłaszcza gdy produkcja musi odbywać się w ciężkich warunkach jak wysoka temperatura, duże zapylenie czy znaczny hałas. Należy jednak pamiętać, że robot sam w sobie jest maszyną potencjalnie niebezpieczną, szczególnie w przypadku braku odpowiednich zabezpieczeń i procedur bezpieczeństwa – dlatego zarówno integrator, jak i klient zobowiązani są do przestrzegania norm prawnych dot. bezpieczeństwa zautomatyzowanych linii produkcyjnych, jak Dyrektywy Maszynowe obowiązujące we wszystkich krajach Unii Europejskiej.

ŁB: Z historii znamy wiele przykładów, gdzie wprowadzenie maszyn i rozwiązań zautomatyzowanych zmieniało sposób pracy i funkcjonowania przedsiębiorstw. Jakie wymagania stawia robotyzacja przed naszymi klientami w sferze bezpieczeństwa?

TP: Robotyzacja danego procesu niesie za sobą szereg wymagań, które należy spełnić tak aby praca z robotem była bezpieczna i efektywna. Do wymaganych środków zapewniających bezpieczeństwo w pracy z robotami przemysłowymi nalezą m.in. zabezpieczenia dostępu takie jak ściany, płoty, klatki, bramy wejściowe, wyłączniki awaryjne, kurtyny świetlne, czy też inne rozwiązania grodzące zabezpieczające przestrzeń pracy urządzenia. Bardzo istotną kwestią w każdym zakładzie stosującym roboty przemysłowe jest posiadanie odpowiednich procedur dotyczących bezpieczeństwa pracy, konserwacji i serwisowania, uruchamiania i wyłączania robota jak również procedur awaryjnych oraz bardzo ważnych procedur szkoleniowych dla operatorów pracujących na zrobotyzowanych liniach produkcyjnych – w tym przypadku, po zdaniu stanowiska do użytku kładziemy szczególny nacisk na szkolenie przyszłej kadry operatorskiej u klienta.

ŁB: Właściciele firm automatyzują swoje przedsiębiorstwa, aby były bardziej wydajne produkcyjnie. Rolą firmy integratorskiej jest spojrzenie na dane przedsiębiorstwo, a następnie określenie rozwiązania, które będzie efektywne, a jednocześnie nie będzie zagrożeniem dla pracowników. Jak wygląda proces dopasowania oferty do potrzeb klienta w tym zakresie?

TP: Skuteczna robotyzacja danego procesu – oprócz zwiększania bezpieczeństwa pracowników poprzez ich odciążenie – to również sposób na podniesienie efektywności i jakości procesów produkcyjnych. Proces przeznaczony do robotyzacji musi spełniać pewne wymagania i reguły. Powinien zawierać jak najmniej wyjątków i konieczności podejmowania decyzji przez człowieka oraz musi polegać na ustrukturyzowanych danych wejściowych. Czynnikami uzasadniającymi robotyzację danego procesu jest jego wrażliwość na błąd ludzki, oraz pracochłonność i wysoki wolumen. Analizowany proces nie powinien również ulegać zmianom w perspektywie dającej się przewidzieć przyszłości. Kolejną istotną kwestią jest pełna świadomość robotyzacji – szczególnie w przedsiębiorstwach, które decydują się na wdrożenie pierwszych rozwiązań Przemysłu 4.0. Warto zaznaczyć, że każdy proces produkcyjny, który chcemy zrobotyzować, powinien być oparty analizą opłacalności danej inwestycji – zarówno w przypadku procesu, jak i planowanego oprzyrządowania. W tym celu przeprowadzamy audyt, który pozwala na dopasowanie najbardziej efektywnego rozwiązania dla linii produkcyjnej klienta.

ŁB: Jaką rolę odgrywa dostawca systemów zrobotyzowanych w zapewnieniu bezpieczeństwa pracy na linii produkcyjnej po zakończeniu prac rozruchowych?

TP: Gwarantem bezpiecznej pracy na zrobotyzowanej linii produkcyjnej jest jej bezawaryjność. Ważną rolę w każdym zakładzie produkcyjnym odgrywa utrzymanie ruchu, którego zadaniem jest niedopuszczenie do awarii – a jeżeli do niej dojdzie, do jak najszybszego przywrócenia maszyny do pełnej sprawności.

Proaktywna metoda konserwacji poprawia żywotność maszyny i ogólną efektywność sprzętu. Opiera się ona na stanie elementów eksploatacyjnych, jest planowana na podstawie wytycznych producentów oraz bazuje na doświadczeniu integratora. Sprawnie przeprowadzona konserwacja i serwis pozwalają uniknąć nieprzewidzianych opóźnień oraz ogranicza ryzyko poważnych awarii. Jako PROPOINT oferujemy wykonywanie serwisu w modelu Preventive Maintenance w trakcie planowanych przerw produkcji. Warto wspomnieć, iż PROPOINT wprowadza i testuje nowe modele utrzymania bazujące na matematycznych danych historycznych. Nowy model tj. Predictive Maintenance, który rozwijamy w ramach działu Wirtualnego Rozruchu – pozwoli w niedalekiej przyszłości skrócić, a przede wszystkim jeszcze dokładniej zaplanować niezbędne naprawy wynikające z eksploatacji maszyny.

ŁB: Zdarzają się zapewne klienci, którym zależy na szybkim projekcie i montażu, by jak najszybciej wdrożyć innowacyjne rozwiązania w swoim przedsiębiorstwie. Czy w sytuacji takiego pośpiechu można niektóre zagadnienia dotyczące bezpieczeństwa zepchnąć na dalszy plan?

TP: Nie ma ważniejszego zagadnienia niż bezpieczeństwo pracowników zarówno w firmie PROPOINT jak i u naszych klientów! Przyspieszenie wdrażania pewnych rozwiązań z pominięciem procedur bezpieczeństwa nigdy nie było i nie jest rozważane, w swojej karierze nie spotkałem się z takim przypadkiem i jestem pewny że to się nie zmieni.

Źródło: PROPOINT