Zdjęcie: BP Techem

Odpowiednia organizacja pracy w zakładzie produkcyjnym wymaga zadbania nie tylko o to, aby przebiegała ona szybko i sprawnie. Niezwykle istotną kwestią jest bezpieczeństwo pracowników. Zależy ono od zapewnienia właściwych warunków na stanowiskach pracy, ale również od oddzielenia strefy przebywania i ruchu pieszych od strefy ruchu pojazdów transportowych.

Zabezpieczenie ciągów komunikacyjnych oraz wygrodzenie tzw. stref bezpiecznych dla pracowników jest jednym z najważniejszych zagadnień, jakie powinny mieć na uwadze osoby odpowiedzialne za bezpieczeństwo i higienę pracy w przedsiębiorstwie. Chodzi tu w końcu o ochronę zdrowia oraz życia pracowników, a także o zapobiegnięcie sytuacjom, w których mogłoby dojść do uszkodzenia wyposażenia zakładu.

Bezpieczny system dróg wewnątrzzakładowych

Produkty służące do wyznaczania ciągów komunikacyjnych oraz stref ruchu pieszych tak, by zapewnić maksimum bezpieczeństwa przy zachowaniu oczekiwanej efektywności pracy w danym miejscu i czasie, można podzielić na zabezpieczenia stałe oraz tymczasowe. Obie opcje znajdują zastosowanie w magazynach, halach produkcyjnych i garażowych, obiektach wielkopowierzchniowych, a nawet  na parkingach czy placach manewrowych. Zresztą zazwyczaj stosowane są równocześnie.

Pośród zabezpieczeń stałych, czyli przytwierdzonych do podłoża Marcin Przybylski, doradca techniczno-handlowy w firmie Kamar Projekt, wymienia bariery z poprzeczką. Odpowiednio zaplanowany oraz wykonany układ barier umożliwia kierowanie ruchem wewnątrzzakładowym, a przede wszystkim zabezpiecza pracowników hal i magazynów przed poruszającymi się w tych przestrzeniach pojazdami. Bariery z poprzeczką minimalizują ryzyko znalezienia się człowieka w strefie, gdzie może dojść do kolizji z maszyną czy kontaktu z widłami niezaładowanych wózków widłowych. Opisywane zabezpieczenia sprawdzają się też doskonale jako odbojnice dla maszyn, taśmociągów, wysięgników oraz wszelkich urządzeń produkcyjnych, których wartość często przekracza kilkaset tysięcy złotych. Ciągi barier mogą zostać wyposażone również w bramki bezpieczeństwa, które dzięki wykorzystaniu mechanizmów uchylania, dają większe możliwości aranżowania przestrzeni.

Kolejny typ zabezpieczeń o charakterze stałym to odbojnice wózkowe, liniowe, słupowe czy blachy o kształcie litery „L” bądź „U”. Zapewniają one bezpieczeństwo pracowników oraz swobodę w poruszaniu dla operatorów pojazdów, gdyż zapobiegają wjeżdżaniu w maszyny czy regały. Odbojnice stalowe skonstruowane są tak, by ograniczać ryzyko przedostania się pojazdów w strefę wyłączoną z ruchu, jednocześnie nie powodując ich uszkodzeń. Rozwiązania te mogą mieć rozmaite parametry, kolorystykę oraz kształty. Właściwie nie ma żadnych ograniczeń co do ostatecznej formy produktu.

Jeśli chodzi o zabezpieczenia tymczasowe lub przenośne, należą do nich m.in. zapory nożycowe, znane także jako bariery harmonijkowe. Rozkłada się je w miejscach, w których aktualnie prowadzone są jakieś prace. Zapory takie wykorzystuje się zarówno wewnątrz, gdzie pełnią np. rolę elementów wyłączających określony sektor, ale również na zewnątrz budynków, w celu osłonięcia niebezpiecznego miejsca, chociażby studzienki, kanału technologicznego czy naprawczego.

Do często wykorzystywanych rozwiązań mobilnych należą słupki z kasetkami z rozwijalną taśmą lub same kasety z taśmą. Oba produkty mają wiele konfiguracji kolorystycznych, różne długości taśm i zapięć. Ponadto mogą być przystosowane do łączenia szeregowego oraz wszelkich innych potrzeb, wynikających z określonej sytuacji, pozwalając na równoległe toczenie się aktualnych prac.

Jarosław Gręźlik, Area Manager w firmie BP Techem dodaje, iż drzwi oraz wystające narożniki, które narażone są na uderzenia wózków widłowych i innych pojazdów, można osłaniać za pomocą słupków ochronnych. Znajdują one zastosowanie w obszarach logistycznych i produkcyjnych, przy bramach przemysłowych, bramach uchylnych, drzwiach do komór chłodniczych, dokach załadunkowych oraz drzwiach przeciwpożarowych. Bardzo ważne są również bariery do zabezpieczenia regałów magazynowych, słupów nośnych, bram, ościeżnic, prowadnic, wejść i innych konstrukcji przed ewentualnymi uderzeniami pojazdów. Podobnie zresztą jak podwieszane belki z czujnikami i systemem wizualno-dźwiękowym, których zadaniem jest ostrzeganie operatorów wózków widłowych przed przekroczeniem ustalonych limitów wysokości.

Z czego wykonywane są najpopularniejsze zabezpieczenia?

Wspólnym mianownikiem dla barier, wygrodzeń i innych zabezpieczeń jest ich przeznaczenie – służą ochronie osób i mienia oraz pełnią funkcję ostrzegawczą. Okazuje się jednak, że mogą występować w różnych wariantach konstrukcyjnych. Do najpopularniejszych odbojnic i barier przemysłowych należą produkty wykonane z rur stalowych, które przechodzą proces gięcia, nadającego im pożądany kształt. Całość poddawana jest piaskowaniu i myciu chemicznemu, a następnie nałożona zostaje antykorozyjna warstwa podkładowa. Wtedy zabezpieczenie może być poddane malowaniu proszkowemu i utwardzaniu naniesionej powłoki. Jeżeli istnieje taka potrzeba, naklejane są pasy z folii – odblaskowe lub w kolorze wybranym przez klienta. Odbojnice wykorzystywane na zewnątrz budynków podlegają dodatkowo cynkowaniu ogniowemu metodą zanurzeniową. Taka technologia sprawia, że dany egzemplarz jest wyjątkowo trwały i odporny na zmienne warunki atmosferyczne.

Produkty z blachy, takie jak odbojnice regałowe, wycinane są z arkuszy blachy przy użyciu lasera. Następnie przy pomocy prasy krawędziowej nadaje się im odpowiednią formę. Wykorzystanie tego typu urządzenia do wszelkich cięć oraz do wykonywania otworów sprawia, że produkty są bardzo trwałe, estetyczne i można wręcz idealnie odwzorować oczekiwane wymiary.

Firma Kamar Projekt posiada w ofercie odbojnice magazynowe wykonane z wysokiej jakości stali oraz blachy stalowej. Można zamontować je na stałe za pomocą kotew chemicznych oraz kołków rozporowych o odpowiednich parametrach. Firma wykonuje spore ilości odbojnic modułowych, które pozwalają w wygodny sposób umieścić je np. na wysokich słupach, jednocześnie dając komfort wymiany tylko jednego modułu, gdyby któryś z elementów uległ uszkodzeniu. Kamar Projekt pracuje również nad autorskim rozwiązaniem w postaci barier czy odbojnic montowanych na tulejach, które wyposażone są w mechanizmy pozwalające na czasowy ich demontaż. Poza tym firma może pochwalić się dedykowanymi realizacjami w postaci przykręcanych słupków stalowych o dużej średnicy, zaopatrzonych w głowice z taśmą samozwijalną.

Z kolei BP Techem proponuje swoim klientom szeroką gamę barier elastycznych, produkowanych z technopolimeru REFLEX. Powstaje on na bazie unikalnej mieszanki opracowanej w laboratorium firmy MPM przez zespół ekspertów z trzydziestoletnim doświadczeniem w dziedzinie tworzyw sztucznych. Dzięki specjalnej gęstości cząsteczkowej technopolimer rozprowadza energię uderzenia na całej długości belki, która odkształca się, a następnie powraca do swojego pierwotnego kształtu. Doskonałe właściwości materiału pozwalają absorbować energię każdego uderzenia, minimalizując tym samym koszty konserwacji, napraw i wymiany. Dzięki swoim parametrom technicznym bariery elastyczne nie powodują uszkodzeń posadzek, do których zostają zamocowane, ale przede wszystkim gwarantują bezpieczeństwo pieszych i infrastruktury zakładowej. Co ciekawe, bariery wykonane z tego materiału można stosować nie tylko w halach czy magazynach, gdzie panuje standardowa temperatura, ale również w chłodniach. Specjalne zabezpieczenia MPM są skuteczne w temperaturach od -30°C do +50°C.

Jak zapewnia Jarosław Gręźlik, bariery elastyczne mają innowacyjną kompaktową i funkcjonalną konstrukcję. Zajmują minimalną powierzchnię, co wpływa pozytywnie na ilość miejsca przeznaczonego dla ludzi oraz pojazdów. Montaż tego rodzaju zabezpieczeń jest tani, łatwy i intuicyjny, gdyż nie mają żadnych połączeń spawanych czy gwintowanych. Wzajemna rozłączalność poszczególnych elementów składowych barier pozwala na ich bezproblemowy demontaż i ponowną zabudowę w innym obszarze. Dostępne są też warianty z opcją szybkiego demontażu oraz ponownego montażu nawet przez jednego pracownika. Mocowanie do podłoża odbywa się przy użyciu kotew mechanicznych lub chemicznych, które dzięki konstrukcji barier oraz materiałowi Technopolimer nie ulegają wyrywaniu z posadzki. W momencie uderzenia wózka widłowego, bariera zatrzymuje go,  odkształcając się przy tym i rozpraszając energię uderzenia. Po wycofaniu pojazdu osłona powraca do oryginalnego kształtu. Dzięki temu, że bariera charakteryzuje się elastycznością, wózek również nie powinien ulec poważnemu uszkodzeniu. Wysoka wytrzymałość osłon zapewnia ich długoletnią i tanią eksploatację.

Dobór zabezpieczeń

Jarosław Gręźlik uważa, iż pierwszym krokiem do stworzenia bezpiecznej przestrzeni, w ramach której będą mogli się poruszać piesi oraz pojazdy, jest dokładne przeanalizowanie kilku zagadnień. Po pierwsze należy określić potencjalną liczbę pracowników, którzy będą wykonywać obowiązki w magazynach i halach w obszarze ruchu pieszo-jezdnego. Po drugie trzeba oszacować wielkość i rodzaj ładunków, jakie będą przewożone w obrębie owego obszaru. Po trzecie wreszcie, duże znaczenie ma typ urządzeń transportowych, z których zamierza korzystać przedsiębiorstwo. Na tej podstawie można zaplanować, jakiego typu rozwiązania warto wdrożyć w danym zakładzie. Zdarzają się również sytuacje w których pracownicy magazynu powinni mieć ograniczony dostęp do wybranych przestrzeni obiektu, np. ze względu na rodzaj składowanych towarów.

Jeżeli chodzi o podstawy prawne, które miałyby stanowić punkt wyjścia dla doboru właściwych barier i wygrodzeń, nie ma konkretnych wytycznych. Przepisy określają szerokość dróg dla pojazdów silnikowych oraz bezsilnikowych, nakazują stosowanie odpowiedniego oznakowania, a także oświetlenia dróg ewakuacyjnych. Dobierając odbojnice lub bariery należy mieć na uwadze zasady wynikające z działu BHP Kodeksu Pracy oraz z Obwieszczenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 28 sierpnia 2003 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, które nakłada ogólne przepisy BHP. Natomiast Marcin Przybylski podkreśla, że kluczowe są tutaj konkretne potrzeby danego klienta. Każde przedsiębiorstwo posiada swoją określoną specyfikę, różne maszyny, sprzęty, pojazdy, a kluczowe jest zawsze bezpieczeństwo pracujących w nim osób oraz ochrona mienia. Bez względu na to czy chodzi o konieczność osłonięcia elementów konstrukcyjnych budynków, regałów, filarów, hydrantów, wrażliwych elementów znajdujących się na ścianach czy jeszcze innych miejsc, Kamar Projekt zapewnia maksymalny poziom ochrony i zachowanie możliwie największej przestrzeni magazynowej. Jest w stanie wykonać produkty pod konkretne specyfikacje i kształty, uwzględniając duży zakres średnic, grubości blach, ścianek rur, wielkości otworów, technologii montażowych czy dostępnych kolorów. Firma realizuje zlecenia na podstawie gotowych wytycznych klientów lub pomaga w wypracowaniu optymalnych rozwiązań, bazując na dotychczasowym doświadczeniu oraz posiadanej wiedzy. Może też zawsze zaproponować produkty standardowe, takie jak bariery wygrodzeniowe czy odbojnice wiszące, które sprawdzają się idealnie w wielu miejscach. Pomaga również w doborze profili ostrzegawczo-ochronnych z pianki poliuretanowej, które zabezpieczają różnego rodzaju urządzenia.

Autor: Sabina Frysztacka

<a href=”https://glowny-mechanik.pl/wp-content/uploads/gm_1_2022_38_40_Bariery.pdf” target=”_blank” rel=”noopener noreferrer”><strong>Pełny tekst w wersji PDF poniżej lub proszę kliknąć link do pobrania pliku PDF</strong></a>