SPC – statystyczne sterowanie jakością/procesem

Źródło: COPA-DATA

 

Odpowiedzią na potrzeby związane z zarządzaniem jakością produkcji jest wykorzystanie statystycznej kontroli procesów przemysłowych. Zwłaszcza obecnie, gdy na konkurencyjnym rynku maksymalizujemy wydajność i oszczędzamy surowce.

 

Statystyczna kontrola procesu (ang. Statistical Process Control, SPC) jest działaniem, w którym do monitorowania i kontrolowania między innymi procesów produkcyjnych wykorzystuje się metody statystyczne. W efekcie pozwala to – poprzez zapewnienie sprawnego funkcjonowania nadzorowanego procesu – wytwarzać produkty bardziej zgodne ze specyfikacją przy mniejszej ilości odpadów. SPC można zastosować do dowolnego procesu, w którym tylko da się zmierzyć wynik, czyli określić, że dany produkt jest (lub nie) zgodny ze specyfikacją. Podstawowymi narzędziami stosowanymi w tej metodzie są wykresy przebiegu, wykresy kontrolne oraz nacisk na stałe doskonalenie procesów.

Określa się, że wprowadzenie SPC powinno mieć dwa etapy. W pierwszym ustala się proces, a drugi to systematyczne wykorzystanie tego procesu w produkcji. W drugiej części należy podjąć decyzję o okresie podlegającym badaniu, w zależności od zmiany warunków dotyczących pracowników, maszyn, materiałów, metody, ruchu i środowiska, a także szybkości zużycia się elementów wykorzystywanych w procesie produkcyjnym (części maszyn, przyrządy i urządzenia). Systematyczne prowadzenie kart kontrolnych procesów pozwala obiektywnie ocenić, czy dany proces podlega swojej normalnej zmienności, czy zaczyna odbiegać od założonych standardów. Przyczyny zmienności dzieli się na naturalne (standardowe) i specjalne (niestandardowe) np. złe ustawienie maszyny.

Metody statystyczne sterowania jakością opracował Walter A. Shewhart z Bell Laboratories, który wdrożył je w amerykańskim przemyśle samochodowym w latach 30. XX w. System kart kontrolnych zastosowano też przy produkcji amunicji w USA w Picatinny Arsenal w 1934 r. i sprawdzała się amerykańskim przemyśle podczas II wojny światowej. Przez kolejne dziesięciolecia koncepcja była rozwijana i stosowano w niej nowe narzędzia statystyczne. Najlepiej sprawdza się przy produkcji masowej. Podsumowując i nie wchodząc w szczegóły, stosowanie SPC obejmuje trzy główne fazy takie jak: zrozumienie procesu i limitów specyfikacji, eliminacja możliwych do przypisania (specjalnych) źródeł zmienności aby proces był stabilny oraz monitorowanie procesu produkcyjnego za pomocą kart kontrolnych w celu wykrycia znaczących zmian średniej lub zmienności. Dziś systemy SPC wspierają systemy informatyczne.

 

Autor: Bohdan Szafrański

Więcej poniżej lub w PDF (link do pobrania):

GM_2020_1_50_53_SPC
Authors
Góra
English