Łańcuchy napędowe

 

Łańcuchy zwłaszcza napędowe znajdują dziś szerokie zastosowanie w wielu branżach przemysłowych. Właściwe ich dobranie do potrzeb danej aplikacji oraz wykonane z dobrych materiałów przełoży się na trwałość i niezawodność tego typu napędów.

 

Pierwsze łańcuchy składające się z połączonych metalowych pierścieni zaczęto wykorzystywać już w III wieku p.n.e. do wyciągania wiadra wody ze studni. Najstarszym znanym napędem łańcuchowym jest opisany w III wieku p.n.e. przez greckiego inżyniera Philona z Bizancjum i służący do napędu kuszy automatycznej. Napęd wykorzystujący łańcuch znaleziono też na jednym ze szkiców Leonarda da Vinci z XVI wieku. Podaje się, że pierwszy ciągły pracujący łańcuch do przekazywania mocy został przedstawiony w pisemnym traktacie horoskopów dynastii Song (lata 960–1279) przez chińskiego inżyniera Su Song (lata 1020–1101), który użył go do napędu w zegarowej wieży astronomicznej. Jednak dopiero postęp w technologii obróbki metalu w XIX wieku pozwolił na pełne wykorzystanie możliwości, jakie daje takie przeniesienie napędu.

Pod koniec XIX wieku pojawiły się łańcuchy stalowe wyposażone w tuleje, co zrewolucjonizowało możliwości wykorzystania łańcuchów. Łańcuchy z tulejami miały znacznie większą odporność na ścieranie. Tuleja działała jak łożysko, chroniąc sworzeń. To dzięki temu usprawnieniu łańcuch z tuleją stalową mógł być użyty na przykład w 1903 roku do napędu śmigieł w samolocie braci Wright.

Obecnie w zależności od budowy i przeznaczenia wyróżnia się trzy podstawowe rodzaje łańcuchów: drabinkowe, płytkowe oraz pierścieniowe. Łańcuchy drabinkowe dzieli się zgodnie z ich budową na: sworzniowe, tulejkowe, czyli bezrolkowe i rolkowe. Obecnie często stosowanym rodzajem łańcuchów napędowych są łańcuchy rolkowe. Również stosunkowo często stosuje się łańcuchy płytkowe.

Firma analityczna Research And Markets ocenia, że w latach 2018–2022 globalny rynek przemysłowych napędów łańcuchowych będzie rósł średnio rocznie o 3,20%. Analitycy zwracają uwagę, że jednym z głównych czynników ograniczających rozwój tego typu napędów są wysokie koszty związane ze smarowaniem i powiązane z tym usługi. Korzystanie z typowych przemysłowych napędów łańcuchowych wiąże się z kosztami smarowania, częstą konserwacją i stosunkowo szybkim ich zużywaniem. Na przykład łańcuchy przenośników wymagają ciągłego smarowania podczas pracy, aby zmniejszyć straty energii wynikające z tarcia. W niektórych rozwiązaniach poprawiono te parametry, ale są to wyjątki. W opracowaniu Research And Markets wśród kluczowych dostawców przemysłowych napędów łańcuchowych wymienia się firmy: Regal Beloit, Renold, Rexnord, SKF, Timken i Tsubakimoto Chain. Firma analityczna Arizton wymienia wśród takich firm jeszcze: Hangzhou Donghua Chain Group, Tyma, Brammer, Diamond, Ramsey, John King, Wippermann, Suzhou Universal, Chiaravalli i Ewart. Zwraca się też uwagę na dostępność lepszych produktów do smarowania łańcuchów. Oczekuje się, że będzie rósł rynek napędów łańcuchowych dla przenośników ( do 2022 roku średnio rocznie o 5,5%). Analitycy firmy Technavio wśród znaczących dostawców łańcuchów wymieniają też firmę IWIS, która już w 1922 roku rozpoczęła produkcję łańcuchów, wtedy przeznaczonych do napędu rowerów. Obecnie zatrudnia ponad 2 tys. pracowników i ma w portfolio 95 tys. wersji łańcuchów.

 

Autor: Bohdan Szafrański

 

Więcej poniżej lub w PDF (link do pobrania):

 

GM_2018_05_Lancuchy_14_16
Authors

Related posts

Góra
English