Dźwignice

38926-2_m

Zdjęcie: DEMAG

 

Dźwignice stanowią grupę urządzeń dźwigowo-transportowych, które służą do przemieszczania pionowego/poziomego ładunków, zwierząt i ludzi na niewielkie odległości, pracujące w ruchu przerywanym.

 

Dźwignice proste bazują na jednej części składowej, natomiast na suwnice złożone składa się kilka takich części. Podstawowe części składowe, które określa się mianem dźwignic prostych, to dźwigniki, cięgniki, wózki, suwnice, wspornice i żurawie.

Dźwignice złożone, stanowiące najczęściej duże urządzenia przeładunkowe, to zazwyczaj dźwignice suwnicowo-wspornicowe (dźwignice typu suwnica+wspornica, mostowce). Z kolei dźwignice złożone w postaci dźwignic suwnicowo-żurawianych, to dźwignice typu suwnica+żuraw, dźwignica typu suwnica+wózek+żuraw oraz żurawie wielokrotne. Biorąc pod uwagę terminologię wprowadzoną przez Polskie Normy wyróżnia się grupy dźwignic takie jak cięgniki, suwnice, żurawie, układnice, dźwigniki, wyciągi towarowe oraz dźwignice linotorowe.

 

Suwnice

Suwnice występują praktycznie w czterech podstawowych rodzajach konstrukcji – natorowe jednodźwigarowe, dwudźwigarowe oraz podwieszane i wspornikowe.

Suwnice natorowe jedno- lub dwudźwigarowe mogą przemieszczać ładunki do 120 t (lub cięższe, do takich zaliczają się np. specyficzne rozwiązania stosowane np. w stoczniach). Suwnice mogą mieć rozpiętość nawet do 30–40 m.

Suwnice dwudźwigarowe mogą poruszać się z większą prędkością niż jednodźwigarowe, można także zamontować na nich np. pomosty ułatwiające przeglądy i konserwację.

Podstawowymi elementami budowy suwnic są: konstrukcja stalowa w postaci dźwigara lub dźwigarów, czołownice, aparatura elektryczna i sterująca, mechanizmy jazdy suwnic i wciągników oraz mechanizmy podnoszenia – wciągniki lub wciągarki.

 

KREUZENBACK 50779 1

Zdjęcie: DEMAG

 

Praktycznie w każdym przypadku suwnice projektuje się indywidualnie, uwzględniając specyficzne warunki istniejące w danym zakładzie. Może to być zarówno hala, jak i plac przeładunkowy. Przy projektowaniu uwzględnia się oferowane przez producentów rozwiązania techniczne (dostępne dźwigary, wózki), a także właściwości konstrukcyjne hal, w których suwnica ma być zainstalowana, o ile projekt uwzględnia zamontowanie urządzenia z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych hali. W takim przypadku można zastosować np. suwnicę podwieszaną, która jest montowana jest zwykle do konstrukcji dachowej lub osobnej konstrukcji zbudowanej na potrzeby takiego urządzenia.

Na etapie czynności diagnostycznych suwnic należy przeprowadzić kontrolę działania poszczególnych systemów i funkcji suwnicy. Symbole na urządzeniu sterującym muszą być zgodne w ruchami podnośnika, wózka i suwnicy. Jeżeli ruchy będą wykonywane w odwrotnym kierunku, trzeba zamienić określone przyłącza głównego źródła zasilania. Należy sprawdzić działanie wyłącznika krańcowego w wciągniku linowym w najwyższym i najniższym położeniu haka. Kluczową rolę odgrywa sprawdzenie zatrzymania awaryjnego (wyłącznik suwnicy) w urządzeniu sterującym. Podczas prac kontrolnych suwnicę i wózek należy przesunąć we wszystkie położenia krańcowe. Wszystkie ograniczniki zderzakowe umieszczone na moście suwnicy i torze jezdnym powinny działać poprawnie. Warto skontrolować również odstępy bezpieczeństwa.

Istotny wpływ na prawidłową pracę suwnicy mają podzespoły mechaniczne. Stąd też należy zadbać o właściwy stan techniczny toru. Chodzi przede wszystkim o odboje oraz krzywki. Nie mniej istotne pozostają również właściwości czołownicy. Tutaj należy poddać przeglądowi oraz ewentualnej konserwacji mechanizm jazdy suwnicy, a także koła jezdne. Należy zwrócić uwagę na prawidłowości w obrębie kół pędnych i łap oporowych. Istotne jest okresowe sprawdzanie wyłączników krańcowych. W zaplanowanych odstępach czasu warto zaplanować kontrolę zderzaków i szczotek miedzianych. Jeżeli suwnica pracuje na poza halą, kluczową rolę odgrywa zabezpieczenie przeciwwiatrowe.

Na bezpieczeństwo pracy suwnicy wpływa również odpowiedni stan techniczny mostu, łącznie z torem jazdy wózka i odbojami. W przypadku wózka jazdy kontroli powinien podlegać silnik oraz przekładnia zębata. Konieczne jest poddawanie okresowej kontroli elementów mechanizmu podnoszenia. Chodzi przede wszystkim o korpus, a także silnik napędowy samohamowny. Jedną z kluczowych kwestii w szeroko rozumianym bezpieczeństwie eksploatacji suwnic odgrywa przekładnia zębata w kąpieli olejowej. Konieczne jest sprawdzenie bębna (rowkowanego lub łańcuchowego) oraz lin. Nie mniej ważne pozostają elementy wykonawcze czyli zblocze hakowe i hak.

Firma GH Intertech wykonuje suwnice pomostowe takie jak natorowe jednodźwigarowe, natorowe dwudźwigarowe oraz podwieszane. Oprócz tego wykonywane są suwnice bramowe i półbramowe oraz specjalne. Suwnice tego producenta cechuje konstrukcja modułowe przy możliwości wielu kombinacji z możliwością adaptacji.

Z oferty firmy Demag wybrać można między innymi suwnice procesowe. Dobrym przykładem w tym zakresie są chociażby suwnice przeznaczone dla przemysłu papierniczego. W tej branży ważne jest bowiem z jednej strony niezawodne zasilanie maszyn papierniczych surowcem w obszarze zwilżania i suszenia oraz możliwość przeprowadzania prac serwisowych, a z drugiej strony tambury papieru należy w precyzyjny, efektywny i ostrożny sposób transportować do i z magazynu. Dla tych wymagań opracowano rozwiązania takie jak suwnice do obsługi maszyn papierniczych, suwnice do przecinarek zwojów papieru, zautomatyzowane suwnice procesowe do magazynów papieru oraz programy do zarządzania magazynem.

ABUS oferuje wszelkiego rodzaju suwnice – zarówno jedno- jak i dwudźwigarowe, podwieszane i wspornikowe. Mogą być stosowane do transportu ładunków o dużych masach, a występują w różnych rozmiarach, także dużych rozpiętościach. Ciekawym rozwiązaniem oferowanym przez firmę są suwnice półbramowe. Jednodźwigarowa suwnica półbramowa EHPK (udźwig do 10 t) pracuje na własnym torowisku poniżej poziomu jazdy suwnic pomostowych. Suwnica ta ze względu na swoją konstrukcję dopasowuje się do istniejącego systemu przepływu materiałów. Górna czołownica porusza się po jednej z szyn istniejącego torowiska, a dolna czołownica przejeżdża po posadzce hali, bez odrębnej szyny. Na konstrukcję hali przenoszone są nieznaczne obciążenia. Bezpieczeństwo przejazdu suwnicy zapewniają światła ostrzegawcze oraz funkcja wykrywania przeszkód. Jest to ekonomiczne rozwiązanie ze względu na niskie koszty inwestycji jak również szybki i nieskomplikowany montaż.

 

wciagarka-linowa-boczna-typu-s_m

Zdjęcie: ABUS

 

Wciągniki

Elektryczne wciągniki linowe są idealnym rozwiązaniem podczas prac przeładunkowych. Dostępne na rynku urządzenia tego typu produkuje się w wersjach stacjonarnych, czyli bez możliwości przemieszczania, oraz w wariantach opartych na jednoszynowym i dwuszynowym mechanizmie jazdy. Wciągniki linowe napędzane elektrycznie najczęściej cechują się możliwością poruszania po jezdniach prostych i zakrzywionych o szerokości półki od 90 do 300 mm. Modele instalowane na jednej szynie wyposażone są w ręczny lub elektryczny mechanizm jazdy. W wykonaniu specjalnym na wózku poruszającym się po dwóch szynach montowane są dwa mechanizmy podnoszenia – główny oraz pomocniczy. Przy transporcie materiałów ponadgabarytowych przydatne okaże się z pewnością kilka wariantów położenia i wprowadzania liny. Zarówno prędkość podnoszenia i jazdy wykorzystuje jeden lub dwa biegi prędkości. Opcjonalnie wciągnik może być wyposażony w płynny rozruch.

Elektryczne wciągniki pasowe znajdują zastosowanie w miejscach, gdzie wymagane jest bezpieczeństwo i higiena. Udźwig tych urządzeń wynosi do ponad 1000 kg. Pas wykonuje się z poliestru, a zblocze hakowe cechuje się odizolowaniem elektrycznym. Niektóre modele wciągników pasowych wyposażono w zabezpieczenie przed kołysaniem i obracaniem podnoszonego ładunku. Przekładnię hermetycznie zamknięto. Wciągniki te wyposażone w dolne i górne wyłączniki krańcowe, natomiast w standardzie instaluje się ogranicznik udźwigu.

Z pewnością w przemyśle papierniczym, chemicznym czy też drzewnym zastosowanie znajdą wciągniki pneumatyczne. Urządzenia tego typu wyposażone są w silnik beziskrowy, dzięki czemu zyskuje się cichą pracę. Komfort i bezpieczeństwo obsługi poprawi wbudowany ogranicznik obciążenia, a także wyłączniki krańcowe najniższego i najwyższego poziomu haka.

W niektórych modelach maksymalna prędkość podnoszenia z ładunkiem osiąga 10,5 m/min przy obciążeniu nie przekraczającym 6 t. Producenci gwarantują nieograniczoną ilość cykli pracy nawet w bardzo trudnych warunkach. Ciśnienie powietrza zasilania to 4–6 barów a maksymalny udźwig w zależności od modelu wynosi od 2000 kg do ponad 6000 kg.

Z oferty firmy Red Rooster wybrać można między innymi wciągnik pneumatuczny TCS-980 o dużej prędkości podnoszenia. Urządzenie standardowo wyposażone jest w silnik łopatkowy oraz przekładnię planetarną. Kluczowe miejsce zajmuje odporny na uszkodzenia automatyczny hamulec tarczowy. Obudowa jest wykonana z aluminium. Stopowe haki obrotowe mają blokadę bezpieczeństwa.

 

Wciągniki do stref zagrożonych wybuchem

Na rynku dostępne są również wciągniki, których konstrukcja pozwala na pracę w atmosferze wybuchowej. Urządzenia tego typu idealnie nadają się więc do przemysłu chemicznego czy też petrochemicznego. Istotne jest spełnianie wymagań dyrektyw i przepisów dotyczących urządzeń stosowanych w tych obszarach. Sterowanie bazuje na niskonapięciowych stycznikach. Łańcuchy są ocynkowane a pasy wykonano z materiału antystatycznego, odpornego na działanie kwasów i rozpuszczalników. Wciągniki zarówno łańcuchowe jak i pasowe mogą być wyposażone w elementy zabezpieczające przed iskrzeniem. Są to na przykład haki powlekane brązem, brązowe koła jezdne czy też koła łańcuchowe.

Z oferty firmy ZBUD wybrać można wciągniki linowe przeciwwybuchowe z technologią przetwornika częstotliwości do napędu suwnicy oraz wózka suwnicowego. W efekcie zyskuje się bezpieczne przemieszczanie ciężarów oraz eksploatację suwnicy przy niewielkim stopniu jej zużycia.

 

KREUTZENBECK 7

Zdjęcie: DEMAG

 

Wózki do wciągników

Na rynku dostępne są wózki pozwalające na dokładne ustawianie i łatwe przemieszczanie dużych ładunków. Typowy wózek pchany wyposażony jest w kółka montowane na samosmarownych łożyskach kulkowych przy nastawianej szerokości. Opcjonalnie w razie potrzeby nabyć można zderzaki oraz urządzenie blokujące wózek.

Dostępne są również klamry belkowe, dzięki którym zyskuje się możliwość zaczepienia wciągnika w dowolnym miejscu na belce. Wózki elektryczne znajdują zastosowanie przy przemieszczaniu wzdłuż jezdni wciągników wyposażonych w hak mocujący. Przełożenie napędu wykorzystuje przekładnię ślimakową. Silnik jest zasilany jedną lub trzema fazami. Koła wykonane są ze stali a sterowanie bazuje na napięciu o wartości 42 V.

 

Sterowanie radiowe suwnic

Należy pamiętać, że dobór odpowiedniego systemu sterowania zależy od funkcji, jakie ma pełnić dana suwnica oraz oczywiście od wyposażenia samej suwnicy. Systemy radiowe można podzielić w zależności od typu nadajnika, na przyciskowe i manipulatorowe. Do prostych aplikacji, związanych jedynie z przenoszeniem różnych ładunków, wystarczy system z nadajnikiem przyciskowym. W przypadku, gdy wymagana jest precyzja, to układy napędowe wyposażone są w przemienniki częstotliwości i wówczas zaleca się stosowanie nadajników manipulatorowych. Błędem bardzo często popełnianym na etapie doboru systemu sterowania radiowego jest dobór nieodpowiedniego systemu (typu nadajnika) do aplikacji wymaganej dla suwnicy. Oprócz tego niewłaściwie dobierany jest system z nieodpowiednimi parametrami zasilania, które nie pasują do obwodów sterowniczych suwnicy. Kluczowe miejsce zajmuje również dobór systemów nie spełniających wymagań norm europejskich przewidzianych dla tej klasy urządzeń.

 

Zestaw dżojstikowy DRC-J_m

Zdjęcie: DEMAG

 

Np. nadajniki firmy IKUSI, z oferty firmy Rialex, są w stanie pracować na częstotliwości 433/870/915/419/447/918 MHz. W urządzeniu przewidziano baterie NiMH, które mogą być wielokrotnie ładowane. Mechanizmy główne suwnicy sterowane są za pomocą dwóch manipulatorów w wykonaniu stopniowym lub bezstopniowym. Przewidziano konfigurację otwartą (góra, dół) lub krzyżową (góra, dół oraz prawo, lewo). Istotną rolę odgrywają również mechanizmy pomocnicze.

 

Nadajnik przyciskowy DRC-DC 10_m

Zdjęcie: DEMAG

 

Autor: Damian Żabicki

 

Artykuł pochodzi z czasopisma Główny Mechanik nr 5/2015

 

GM 5_2015 Okladka 400x565_a

 

Authors

Related posts

Góra
English