Smarownice

3_2 Dewalt_m

Smarownica DCGG571M1. Zdjęcie: Dewalt

 

Smarownica jest urządzeniem przeznaczonym do smarowania pod ciśnieniem, olejem lub smarem stałym.

Standardowy podział smarownic dzieli je z uwzględnieniem źródła energii wymuszającej podanie środka smarnego, stąd też zastosowanie znajdują smarownice ręczne, nożne, pneumatyczne i elektryczne. Z kolei w kontekście sposobu pobierania środka smarnego uwzględnia się smarownice z własnym zbiornikiem oraz montowane na opakowaniach smaru/oleju. Nie mniej ważna jest liczba punktów smarnych – jeden lub kilka.

 

Smarownice pneumatyczne

W jaki sposób odbywa się obsługa smarownicy pneumatycznej? Urządzenie musi być połączone z kompresorem lub z centralną instalacją sprężonego powietrza. Trzeba wtłoczyć do pompy powietrze o ciśnieniu wynoszącym 0,6–0,8 MPa. Dla uniknięcia tworzenia się pęcherzy powietrza w smarze ważne jest jego równomiernie rozłożenie w zbiorniku. W następnej kolejności kluczową rolę odgrywa dociśnięcie gumowej płyty na powierzchni smaru oraz umieszczenie rury doprowadzającej na dnie komory. Pamiętać należy o mocnym przykręceniu śruby w zagłębieniu przy pokrywie zbiornika, a także o zamontowaniu złącza zastępczego na przewodzie powietrznym. Pistolet smarowniczy należy połączyć z pompą przewodem smarowniczym. Trzeba upewnić się, że wszystkie złączki są wystarczająco czyste. Śruby należy mocno dokręcić używając klucza aby zapobiec przeciekom smaru.

 

Źródło Mar-Pol 1

Smarownica pneumatyczna GZ8 Mar-pol. Zdjęcie: Mar-Pol

 

Szybkozłącze zastępcze umieszczone w złączu wlotu powietrza pozwala na przepuszczenie skompresowanego powietrza po czym załącza się zawór regulacji ciśnienia. Tym sposobem pompa może wykonywać ruch prostoliniowy postępowo-zwrotny i pompować powietrze. Jeżeli pompa przestanie tłoczyć przy najwyższym poziomie ciśnienia powietrza należy upewnić się czy nie doszło do wycieku smaru.

 

Smarownice elektryczne

Warto wspomnieć o smarownicach elektrycznych. Typowe urządzenie tego typu stanowi wózkową pompę tłoczkową z napędem elektrycznym, która jest źródłem ciśnienia środka smarnego przy ręcznym smarowaniu węzłów tarcia lub uzupełnieniu zbiornika w lokalnych pompach smarowych. Pompa jest w stanie tłoczyć oleje o lepkości przekraczającej 50 mm2/s (cSt) oraz smary plastyczne o konsystencji do klasy 2. Smarownice elektryczne bardzo często uwzględnia się w aplikacjach o niewielkiej ilości punktów smarowania oraz o średnim zapotrzebowaniu na środek smarny. Typowa pompa jest przeznaczona do smarowania pojedynczych punktów smarowania jednak niejednokrotnie jest możliwe grupowanie punktów przy pomocy rozdzielaczy progresywnych. Tym sposobem zyskuje się możliwość jednoczesnego zasilania kilku, a nawet kilkudziesięciu punktów smarowania. W efekcie pompy są używane przy dużej liczbe punktów smarowania oraz o małym zapotrzebowaniu na środek smarny, przy średniej rozpiętości systemu. Oprócz tego spektrum zastosowania pomp obejmuje napełnianie łożysk lub innych węzłów tarcia oraz uzupełnianie środka smarnego w zbiornikach lokalnych pomp smarowych.

 

2_1 UCP Tribo Tec

Smarownica wózkowa elektryczna UCP. Zdjęcie: Tribotec

 

 

Smarowanie ręczne kontra automatyczne

Smarowanie ręczne jest kłopotliwe oraz narażone na ryzyko wystąpienia błędu ludzkiego. Oprócz tego problem stanowi dobranie odpowiedniej ilości środka smarnego podczas dozowania. Nie wiadomo zatem czy element został przesmarowany lub czy środek smarny zablokował się. Podczas smarowania ręcznego niejednokrotnie konieczne jest zatrzymanie maszyny. To właśnie dlatego systemy smarowania automatycznego mają przewagę nad smarowaniem ręcznym. Środek smarny jest nie tylko precyzyjnie dozowany ale również nie ma potrzeby zbliżania się pracownika do trudno dostępnych oraz niebezpiecznych elementów maszyny. Kluczową rolę odgrywa przy tym automatyczne kontrolowanie prawidłowej pracy układu i informowanie o wystąpieniu usterek.

 

3_4 Lincoln

Smarownica PowerLuber 14.4. Zdjęcie: Lincoln/SKF

 

 

Układy centralnego smarowania

W praktyce zastosowanie znajduje przynajmniej kilka rodzajów układów centralnego smarowania. W układach kroplowo-natryskowych środek smarny jest dozowany ze zbiornika pompy w sposób bezpośredni lub poprzez rozdzielacze do dysz natryskowych. Układ taki jest w stanie dozować olej lub smar, zatem zastosowanie rozwiązań tego typu obejmuje chociażby smarowanie wieńców zębatych lub łańcuchów. Z kolei w układach olejowo-powietrznych agregat olejowo-powietrzny podaje do punktów smarnych równolegle olej i powietrze przeznaczone do transportowania medium.

Istotną rolę w przemysłowych systemach smarowania odgrywają układy obiegowo-olejowe, gdzie agregat – bazujący między innymi na pompie zębatej, regulatorach przepływu, zestawach filtrów, grzałkach, chłodnicach oraz czujnikach poziomu i temperatury – odpowiada za pompowanie oleju do przekładni łożyska lub zespołu łożysk bezpośrednio bądź przez rozdzielacze. W następnej kolejności olej wraca do zbiornika agregatu. Zastosowanie systemów tego typu obejmuje aplikacje wymagające przepływu oleju o znacznych wartościach. Układy obiegowo-olejowe stosuje się również w systemach chłodzenia. W układach wielotłokowych przewody są doprowadzone z pompy wielotłokowej w sposób bezpośredni do punktów smarnych. Istotną rolę odgrywa regulacja wydajności w efekcie odpowiedniego przełożenia przekładni lub bezpośrednio na elementach pompujących. Układy wielotłokowe uwzględnia się również w procesie smarowania urządzeń o niewielkiej ilości punktów smarnych, które rozmieszczone są w stosunkowo niewielkiej odległości.

Dużym uznaniem w przemysłowych instalacjach smarowania cieszą się układy jednoliniowe. W takich rozwiązaniach dwa główne przewody zasilające przechodzą przez rozdzielacze, które dostarczają środek smarny do poszczególnych punktów. W momencie gdy smar dotrze do ostatniego rozdzielacza, a następnie do punktów smarnych, ciśnienie wzrasta a cykl smarowania rozpoczyna się od początku. Rozwiązania tego typu zazwyczaj uwzględniane są przy smarowaniu łożysk, ślizgów oraz panewek zwłaszcza w przemyśle spożywczym i maszynowym.

 

1280px-Single_Line_Parallel_Automatic_Lubrication_System_m

Jednoliniowy centralny układ smarowania. Zdjęcie: Wikimedia Commons

 

Nie mniejszym uznaniem cieszą się układy dwuliniowe, gdzie środek smarny jest doprowadzany do rozdzielaczy przez dwa główne przewody zasilające. Po zasileniu połowy punktów smarnych i wzroście ciśnienia na pierwszej linii tzw. przełącznik ciśnieniowy sygnalizuje konieczność przełączenia na linię zasilającą drugą połowę rozdzielaczy, po czym po doprowadzeniu środka do wszystkim rozdzielaczy następuje wzrost ciśnienia i przełącznik ciśnieniowy na końcu linii ponownie sygnalizuje konieczność przełączenia zasilania z powrotem na pierwsza linię. Układy dwuliniowe zazwyczaj znajdują zastosowanie przy smarowaniu urządzeń, które rozmieszczone są liniowo a punkty smarne rozciągnięto na znacznej odległości.

Mówiąc o rodzajach centralnych układów smarowania warto również wspomnieć o układach progresywnych. W rozwiązaniach tego typu pompa zasilająca odpowiada za doprowadzanie środka smarnego do rozdzielacza progresywnego lub do zespołu rozdzielaczy doprowadzających środek smarny bezpośrednio do punktów smarnych lub następnych rozdzielaczy progresywnych.

 

Przegląd rynku

Układy centralnego smarowania z oferty firmy Deforin nabyć można w kilku konfiguracjach. Są to przede wszystkim układy: obiegowe olejowe, jednoliniowe, dwuliniowe, a także progresywne, wielotłokowe, kroplowo-natryskowe oraz olejowo-powietrzne.

Smarownica akumulatorowa Dewalt DCGG571M1 przeznaczona jest do smarowania konserwacyjnego różnego typu maszyn i urządzeń zapewniając ciśnienie robocze 690 mbar. Zyskuje się więc podawanie smaru z prędkością do 147 g/min. W efekcie jest możliwe przepchnięcie smarowniczki w przypadku jej zapchania. Kluczową rolę odgrywa wąż smarujący ułatwiający manewrowanie i pracę w trudnodostępnych miejscach. Urządzenie bazuje na standardowych wkładach 400 g z możliwością wypełnienia pompy lub zassania. W smarownicy przewidziano filtr zapobiegający gromadzeniu się brudu z zaschniętych resztek smaru. Z kolei zawór odpowietrzający umożliwia pozbycie się z zaworów resztek powietrza.

Stanowiska do smarowania typu SA1 i SA1G z oferty firmy Polna są przeznaczone do smarowania węzłów trących w podwoziach pojazdów i maszyn. Podawanie smaru z pompy do punktu smarowania, wyposażonego w smarowniczkę kulkową, następuje za pośrednictwem pistoletu smarowniczego, połączonego z pompą przewodem elastycznym.

 

stanowisko_smarownicze_sa1g

Stanowisko do smarowania typu SA 1 i SA1G. Zdjęcie: Polna

 

Stanowisko o oznaczeniu SA 1G jest to odmiana stanowiska SA 1 przeznaczona do pracy w podziemnych wyrobiskach górniczych nie zagrożonych wybuchem.

Jedno- lub wielowyjściowa pompa elektryczna Gacol PG pozwala na uruchomienie maksymalnie 3 elementów pompujących. W połączeniu z rozdzielaczami progresywnymi urządzenie jest przeznaczone do układów smarowania, które zawierają do 100 punktów smarowania. Opcjonalnie można zastosować sygnalizację braku środka smarnego, sterownik z regulowanym czasem przerwy i/lub pracy, drugie złącze do zdalnego sterowania lub kontroli zewnętrznej. Przewidziano również wersje ze zbiornikiem stalowym.

 

Pompa smarownicza Gacol PG-25

Pompa smarownicza Gacol PG-25. Zdjęcie: Gacol

 

Dzięki smarownicy wielopunktowej z oferty firmy Timken jest możliwe smarowanie łożysk, łańcuchów czy też prowadnic. System wielopunktowego smarowania jest w stanie zastąpić działanie do sześciu smarownic jednopunktowych. Warto zwrócić uwagę na montaż smarownicy w miejscach o ograniczonej przestrzeni bez utraty ciśnienia. Jest możliwe zaprogramowanie dowolnego odstępu dla smarowania. Kluczowa pozostaje praca pod pełnym ciśnieniem, niezależnie od wybranej ilości punktów smarowania.

Z oferty firmy Jutech wybrać można między innymi pompę HTL 201 przeznaczoną do smarowania młotów małogabarytowych od ok. 300 kg. Pompa dzięki małym wymiarom bardzo często jest montowana na małych typach młotów. Pojemność naboju pozwala na umieszczenie 150 g smaru pozwalając na 4-5 dni pracy przy średnio czterogodzinnym dniu pracy.

 

Jutech HTL 201

Pompa HTL 201. Zdjęcie: Jutech

 

Smarownica pneumatyczna przewoźna 13 kg typ DSP13 z oferty Deforin przeznaczona jest do smarowania urządzeń za pomocą smarowniczek/kalamitek. W smarownicy przewidziano końcówkę do smarowania smarowniczek prostych, jak również smarowniczek płaskich, stożkowych (wymagana jest zmiana końcówki smarowej). Przełożenie wynosi 50:1 a maksymalne ciśnienie 8 bar. Maksymalne zużycie powietrza wynosi 330 l/min. przy wydajności osiągającej 1000 g/min. Pistolet smarowy ma końcówkę czteroszczękową.

 

1_4 Raasm 68 213

Smarownica DSP13. Zdjęcie: Deforin

 

Pulsarlube S (dostępne w POLTECH lub VENTO) to sprężynowy dozownik smaru. W urządzeniu przewidziano system sprężyny na dole smarownicy, dzięki czemu smar jest tłoczony w górę do zaworu regulującego dozowanie a następnie w dół przez tuleję prowadzącą do podstawy smarownicy i gwintowanego przyłącza. W efekcie wyeliminowano problem separacji oleju bowiem smar jest wyciskany w górę a nie w dół. Ruch tłoka w górę zapobiega wypływaniu smaru grawitacyjnie, pod własnym ciężarem i utrzymuje go jako całość w komorze smarownicy zapobiegając w ten sposób utwardzaniu smaru pod wpływem ciśnienia i pozwalając całkowicie opróżnić zawartość dozownika.

 

Źródło Pulsarlube_m

Smarownica Pulsarlube. Zdjęcie: Pulsarlube

 

 

 

Smarownice akumulatorowe

 

Smarownice elektryczne

 

Smarownice pneumatyczne

Autor: Damian Żabicki

 

Artykuł pochodzi z czasopisma Główny Mechanik nr 4/2015

 

Okladka gotowa GM4_m

Authors

Related posts

Góra
English