Strefy zagrożenia wybuchem

Metody zapobiegania lub łagodzenia skutków wybuchu

Punktem wyjścia, jeśli chodzi o zapewnienie bezpieczeństwa w zakładach, w których występują substancje palne, jest wyznaczenie stref zagrożenia wybuchem. Dr hab. inż. Andrzej Wolff komentuje: – Ich określenie jest bardzo odpowiedzialnym zadaniem –  stanowi bowiem punkt wyjścia dla procedury oceny ryzyka wybuchu i sporządzenia dokumentu zabezpieczenia przed wybuchem. To jeden z istotnych sposobów zapobiegania tego typu zagrożeniu. Dlatego wyznaczamy oraz aktualizujemy uprzednio wyznaczone strefy zagrożenia wybuchem. Nasze działania realizujemy w stosunku do istniejących obiektów, jak również tych na etapie projektowym. To ostatnie rozwiązanie pozwala uniknąć błędów przy doborze urządzeń i osprzętu. Wykonujemy oceny ryzyka wybuchu, dokumenty zabezpieczenia przed wybuchem oraz realizujemy audyty pod kątem bezpieczeństwa. Z kolei Ireneusz Rogala, Dyrektor  Rozwoju i Konsultingu z GRUPY ASE podkreśla: – Klasyfikacja stref zagrożonych wybuchem ma jedno podstawowe zadanie – umożliwienie i ułatwienie doboru właściwych środków redukcji ryzyka wybuchu, doboru właściwych urządzeń pracujących w strefach zagrożonych wybuchem. Dokumentacja klasyfikacyjna to pierwsze i podstawowe narzędzie w rękach projektanta, a potem użytkownika urządzeń w wykonaniu przeciwwybuchowym. Właściwie wykonana pozwala racjonalnie ograniczać nakłady na zapewnienie bezpieczeństwa.

Kolejne kroki, powinny być zgodne z Rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 8 lipca 2010 roku w sprawie minimalnych wymagań, dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, związanych z możliwością wystąpienia w miejscu pracy atmosfery wybuchowej (Dz. U. 2010 Nr 138, poz. 931), w którym jest mowa o technicznych oraz organizacyjnych środkach ochrony przeciwwybuchowej oraz kolejności realizowanych działań związanych z zapobieganiem lub łagodzeniem skutków wybuchu. W pierwszym rzędzie należy zapobiegać powstawaniu atmosfery wybuchowej. Bardzo istotne jest również zadbanie o to, aby nie dopuścić do jej zapłonu. Jeśli jednak czynności podjęte w tym zakresie okażą się niewystraczające i dojdzie do wybuchu, jego efekty powinny być jak najmniej szkodliwe, co jest możliwe w przypadku, gdy zakład będzie do tego właściwie przygotowany.

Do technicznych środków ochrony, które mają na celu zapobieganie tworzeniu się atmosfery wybuchowej należą z pewnością wszelkie próby zmniejszania ilości czy stężenia substancji palnych, poprzez ich eliminację i zastępowanie innymi. Można zastosować inertyzację, czyli redukcję stężenia gazu palnego poprzez dodanie gazu obojętnego. Ewentualnie bierze się pod uwagę obniżanie temperatury substancji palnych. Na pewno warto zadbać o profesjonalne, a zarazem skuteczne instalacje wentylacji oraz odpylania. Natomiast jednym z najskuteczniejszych sposobów zapobiegania zagrożeniom wybuchowym, jest zastosowanie detektorów gazów czy par, które umożliwią wykonywanie odpowiednich pomiarów. Dzięki temu możliwe staje się zapobieganie sytuacjom, w których występujące w zakładzie substancje uwolnią niebezpieczne materiały.

 

Płyta bezpieczeństwa. Źródło: CORONA Serwis

 

Jeśli chodzi o zapobieganie wystąpieniu zapłonu atmosfery wybuchowej, szczególnie duże znaczenie ma tutaj wyposażenie zakładu w odpowiednie urządzenia oraz instalacje. Chodzi o to, aby miały zabezpieczenia, które będą najbardziej skuteczne w związku z oszacowanym prawdopodobieństwem wystąpienia atmosfery wybuchowej. Wymagania, jakie powinny spełniać oraz sposoby ich oznaczania, zawarte są w dyrektywie ATEX, a także w normach, między innymi PN-EN 60079-0:2013 Atmosfery wybuchowe – Część 0: Urządzenia – Podstawowe wymagania. Jeśli chodzi o polskie prawodawstwo istotne jest Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 6 czerwca 2016 r. w sprawie wymagań dla urządzeń i systemów ochronnych przeznaczonych do użytku w atmosferze potencjalnie wybuchowej (Dz.U. 2016 poz. 817). Podczas doboru urządzeń, należy zwrócić uwagę na to do której grupy, kategorii i atmosfery pracy zostały przyporządkowane. Ważny jest też typ budowy, klasa temperaturowa, poziom ochrony. W zależności od tego jakie może być potencjalne źródło zapłonu bierze się pod uwagę zastosowanie zabezpieczenia w postaci hermetyzacji, iskrobezpieczeństwa, obudowy z nadciśnieniem, ochroną odgromową i przeciwprzepięciową itd. Wszystko to powinno być oznaczone przez producenta zgodnie z właściwymi wymogami.

Coraz powszechniej stosowane są także nieelektryczne urządzenia o budowie przeciwwybuchowej. Oczywiście, żeby zapobieganie wystąpieniu zapłonu atmosfery wybuchowej było skuteczne, konieczne jest utrzymywanie wszystkich urządzeń i instalacji w dobrym stanie technicznym. Natomiast niewątpliwie poprawne ich zabezpieczenie uzależnione jest od wielu czynników, należą do nich między innymi ich konstrukcja, kubatura, warunki pracy czy umiejscowienie. – Właściwy dobór urządzeń to dopiero pierwszy krok w skutecznym zapewnieniu bezpieczeństwa przeciwwybuchowego. Ważne, aby systemy i urządzenia mające zapewnić bezpieczeństwo były eksploatowane i kontrolowane zgodnie z wymogami dla tego typu sprzętu. Ilość i jakość pracy jaka musi być w związku z tym wykonana jest ogromna, aby temu podołać stworzyliśmy unikalny w skali Polski i Europy system INSPECTOR Ex, wspomagający prace kontrolne i eksploatację urządzeń w wykonaniu Ex. System sprawdził się w wielu wymiarach w praktyce dużych zakładów i mniejszych obiektów. Bez niego trudno jest zadbać o eksploatację floty setek czy też tysięcy urządzeń w strefach Ex – wskazuje Ireneusz Rogala.

 

Płyta bezpieczeństwa. Źródło: CORONA Serwis

Authors

Related posts

Góra
English