Systemy EAM/CMMS w praktyce

Zrodlo SoftSols Group_m

Źródło: SoftSols Group

 

Systemy informatyczne klasy EAM/CMMS to dziś rozwiązania coraz bardziej uniwersalne. Wspierają obsługę różnych aktywów firmy ważnych z punktu widzenia produkcji. Jakich funkcjonalności można dziś od nich oczekiwać?

Chodzi o programy łączące funkcje zarządzania aktywami przedsiębiorstwa (z ang. Enterprise Assets Management – EAM) i systemy zarządzania utrzymaniem ruchu (z ang. Computerized Maintenance Management Systems – CMMS). Wśród kilkudziesięciu dostępnych na rynku programów klasy EAM/CMMS są produkty bardziej i mniej uniwersalne. Praktycznie wszystkie spełniają podstawowe zadania tej klasy systemów informatycznych wspomagające działy utrzymania ruchu. Informują o pracach konserwacyjnych, które należy wykonać, a po ich wykonaniu wyznaczają daty kolejnych i automatycznie aktualizują kalendarze konserwacji. Programy przechowują wszystkie informacje dotyczące sprzętu i urządzeń, na przykład: plany, wykresy, specyfikacje, dane lokalizacyjne, dane dostawcy itp. Pozwalają zautomatyzować i uprościć proces tworzenia, kontroli i monitoringu zleceń roboczych prac konserwacyjnych, kontrolować zapasy części zamiennych, materiałów eksploatacyjnych. Pozwala to zmniejszyć poziom zapasów, bo kupujemy części zamienne, wtedy gdy są potrzebne. Systemy EAM standardowo gromadzą historyczne informacje dotyczące wykonywanych prac i stosowanych środków. Informacje gromadzone w systemie można też prezentować w formie raportów, indeksów i wykresów. To ułatwia podejmowanie decyzji związanych z zarządzaniem utrzymaniem ruchu. Poza takimi znaczącymi dostawcami systemów dla przemysłu jak: IFS, IBM, Oracle, GE, Microsoft itp. są też mniejsi wyspecjalizowani producenci i dostawcy oprogramowania jak na przykład Queris, CPU Zeto, Eurotronic, FBD itd.

Zrodlo_IFS_m

Źródło: IFS

 

Funkcjonalność

Jak mówi Tomasz Zieliński, prezes zarządu w firmie Queris, system CMMS/EAM w dziale utrzymania ruchu każdego szanującego się zakładu stał się niemal wymogiem dla efektywnej pracy mechaników. Wydaje się, że w najbliższym czasie proces informatyzacji działów UR nadal będzie postępował. Na przykład pod koniec 2014 roku Queris wdrożył swój system CMMS w mieleckim zakładzie Husqvarny, łącznie z modułem wykorzystujący kody kreskowe (porządkuje działania związane z gospodarką magazynową części zamiennych). W związku z tym na rynku pojawia się coraz więcej narzędzi aspirujących do bycia takimi rozwiązaniami, ale – na co zwraca uwagę Tomasz Zieliński – wiele z nich może przynieść nowemu nabywcy więcej rozczarowań niż pożytku. Jego zdaniem nowoczesny system CMMS/EAM powinien cechować się między innymi takimi funkcjami jak: mobilność, elastyczność, integracja i intuicyjność. W dobie smartfonów i tabletów możliwość obsługi systemów za pomocą tych właśnie urządzeń jest jednym z ważniejszych wymogów stawianych przez potencjalnych klientów.

W obszarze produkcji dochodzą także inne sprzęty jak, chociażby czytniki kodów kreskowych, do których system również powinien być przystosowany. Z kolei poza podstawową funkcjonalnością systemów CMMS/EAM, która obejmuje typowe obszary pracy mechaników i osób zarządzających jak np. struktury zakładów, maszyn, części, planowanie zadań, praca z harmonogramem, zgłaszanie awarii, itd., dziś istotniejsza stała się elastyczność i możliwość dopasowania poszczególnych funkcji do indywidualnych potrzeb danej firmy. Nowoczesny producent oprogramowania będzie więc w stanie sprostać takim wymaganiom jak dopasowanie funkcji, głównie za sprawą odpowiedniej architektury programu. Również, jak twierdzi Tomasz Zieliński, ważna jest elastyczność raportowania. To jedna z głównych funkcjonalności, bo od niej w największym stopniu uzależnione jest prowadzenie efektywnej strategii prewencyjnej i ograniczenie kosztów związanych z działaniami utrzymania ruchu. Rozbudowany i przejrzysty moduł raportów powinien umożliwić użytkownikowi niemalże dowolne ich konstruowanie oraz łatwe wyszukiwanie potrzebnych danych. Nie bez znaczenia jest też możliwość szybkiego wygenerowania dokumentów na potrzeby różnych audytów, na przykład ISO.

Zrodlo Meridium_m

Źródło: Meridium

Tomasz Zieliński z Queris mówi też o znaczeniu integracji, bo system, który nie potrafi w należyty sposób wymieniać danych z innymi rozwiązaniami informatycznymi, staje się bezużyteczny. Chodzi tu przede wszystkim relacje z takimi narzędziami jak: ERP, MES, czy APS. Oprogramowanie CMMS/EAM wymaga stałych aktualizacji. Wdrażając takie narzędzie dobrze jest mieć pewność, że jego dostawca zapewni nam dostępność do najnowszej wersji. Zdaniem Zielińskiego mało mówi się o intuicyjności oprogramowania, ale kierownicy i mechanicy UR bardzo często zwracają uwagę na łatwość obsługi aplikacji, za pomocą której obsługiwany jest cały system. Nieczytelne, archaiczne interfejsy są niepraktyczne w użyciu, zwłaszcza w kontekście obsługi przez urządzenia mobilne. Jak dodaje, sprawna i szybka obsługa posprzedażna powinna być brana pod uwagę na równi z funkcjonalnością oprogramowania. Inwestując w system CMMS/EAM nie można sobie pozwolić na brak wsparcia dostawcy, czy zbyt długie jego reakcje. W przypadku problemów lub potrzeby dodatkowej pomocy szybkość reakcji i rzetelna pomoc mogą przełożyć się na wyniki produkcyjne. Z tego powodu jakość serwisu również świadczy dzisiaj o profesjonalizmie i nowoczesności nie tylko samego rozwiązania, ale przede wszystkim jego dostawcy.

Krzysztof Staniów, dyrektor marketingu i sprzedaży w CPU ZETO (partner SoftSols Group Ltd, wyłączny dystrybutor systemu CMMS Agility w Polsce), na podstawie wdrożeń systemu, opinii i oczekiwań klientów wnioskuje, że w Polsce zmienia się kultura i świadomość technologiczna w przedsiębiorstwach, które dotychczas informatyzację traktowały bardzo „po macoszemu”. Obecnie widać, że jest to ważny element organizacji całego przedsiębiorstwa, czy instytucji, oraz organizacji produkcji i efektywnego zarządzania zasobami. Uniwersalność w obsłudze „aktywów” przedsiębiorstwa zdaje się nadrzędnym celem decydującym o wdrożeniu takiego systemu. Dzisiejszy system (ocena na podstawie własnych doświadczeń opartych o CMMS Agility), powinien lub wręcz musi obejmować i usprawniać obszary zarządzania szeroko rozumianymi zasobami, infrastrukturą, majątkiem oraz tzw. zarządzaniem pracą (np. zasobami ludzkimi, procedurami z zakresu BHP, budynkami, maszynami, infrastrukturą transportową, wyposażeniem obiektów biurowych, zasobami finansowymi, instalacjami komunalnymi, energetycznymi itp.). Jak dodaje Krzysztof Staniów, nowoczesny system klasy CMMS powinien znajdować zastosowanie również w innych obszarach niż tylko przemysłowe. Kolejnymi zastosowaniami, które są dzisiaj oczekiwane to: zarządzanie budynkami (hotele, biurowce, lotniska, budynki komunalne), ochrona zdrowia (szpitale, obiekty lecznicze), infrastruktura miejska (instalacje komunalne, gospodarka odpadami) i usługi serwisowe (AGD, RTV, motoryzacyjne).

Zrodlo Infor_m

Źródło: Infor

Większość użytkowników systemu Agility stwierdza, że czynnikiem decydującym o chęci wdrożenia i skutecznym użytkowaniu CMMS jest „sprawne zarządzanie gospodarką magazynową na podstawie analizy rozchodu” oraz „umożliwienie przygotowania analiz niezawodnościowych na podstawie dostępnych danych historycznych”. Kolejnym dostęp do gotowych analiz, raportów i zestawień, które w sposób przejrzysty obrazują stan maszyn, urządzeń oraz efektywność pracy pracowników i pozwalają na podejmowanie ważnych decyzji. Ważna jest też pełna mobilność i nieograniczony dostęp do systemu z „dowolnego miejsca na świecie” oraz mechanizmy integracji z systemami informatycznymi firmy typu ERP czy MES. W tym ostatnim istotna jest pełna komunikacja z urządzeniami kontrolno-pomiarowymi, analiza stanu technicznego urządzeń w danym momencie oraz diagnostyka i prognozowanie zdarzeń. Czynnikiem w dużym stopniu wpływającym na decyzję klientów CPU ZETO o zakupie i wdrożeniu CMMS Agility, jest możliwość zarządzania „zleceniami prewencyjnymi i doraźnymi”. A więc działania planowo-zapobiegawcze jako wynik wzrostu świadomości kadry inżynieryjnej, rozwoju technologii i polityki zarządzania SUR. To również efekt wdrażania strategii TPM czy TQM.

Specjaliści z firmy Eurotronic poza wymienionymi wcześniej funkcjonalnościami zwracają uwagę, że nowoczesny system klasy EAM/CMMS powinien gwarantować zgodność z aktualnymi standardami europejskimi w zakresie zarządzania majątkiem, wliczając w to normy ISO 55000 Asset Management Standard oraz normę EN 15341:2007 Maintenance – Maintenance Key Performance Indicators.

 

Jak dobrać system do potrzeb?

W firmie Eurotronic sądzą, że najlepiej stworzyć pilotażową wersję systemu adresującą kluczowe cele procesu. Dla pozostałych obszarów wykonywane jest mapowanie wymagań funkcjonalnych. Takie podejście pozwala na zachowanie pełnej elastyczności i stwarza przestrzeń dla optymalnego doboru rozwiązania do indywidualnych potrzeb przedsiębiorstwa. Wersja pilotażowa oferuje funkcjonalności systemu w podstawowym zakresie. Klient może przetestować mechanizmy działania systemu we własnym środowisku informatycznym, zanim zdecyduje się na jego pełne wdrożenie. Jeśli prototyp spełni oczekiwania klienta, kolejnym etapem jest kompleksowa budowa rozwiązania będącego odpowiedzią na konkretne wymagania biznesowe. Takie podejście niesie ze sobą podwójną korzyść. Z jednej strony pozwala na dobór rozwiązania idealnie spełniającego cele projektowe, z drugiej zaś umożliwia podjęcie racjonalnej decyzji inwestycyjnej. Oferowane przez firmę rozwiązania klasy EAM/CMMS zostały wzbogacone o specjalistyczne moduły o szczególnych funkcjonalnościach. Są dostępne po uruchomieniu wersji podstawowej systemu głównego. Dodatkowe elementy rozbudowy dają szereg uzupełniających funkcji uruchamianych pod konkretne potrzeby biznesowe. Te moduły to między innymi: WebConnect, E-Service, Andon, Barcode, SARM (rejestracja i rozliczenie mediów), Integracja oraz rozwiązanie do zarządzania postojami i dla firm serwisowych.

Zrodlo IFS_m

Źródło: IFS

Firma zwraca uwagę na rozwiązanie informatyczne optymalizujące obsługę postoju remontowego, dedykowane w szczególności przedsiębiorstwom reprezentującym przemysł jądrowy, firmom działającym w sektorze wydobycia ropy naftowej i gazu oraz produkcji energii elektrycznej. W trakcie postoju remontowego trwającego zwykle kilkanaście dni przez system przepływają setki dokumentów elektronicznych potwierdzających faktyczny postęp prac. Oznacza to możliwość rzeczywistego zarządzania zakresem, to jest identyfikacji krytycznych zadań oraz efektywnego podejmowania działań korekcyjnych i przekłada się na wymierne korzyści finansowe. W ramach rozwiązań klasy EAM/CMMS Eurotronic oferuje system przeznaczony do zarządzania dokumentacją technologiczną, co jest opcją unikalną, rzadko dostępną w ramach rozwiązań wspierających zarządzanie majątkiem trwałym i utrzymaniem ruchu.

Jeśli chodzi o optymalny dobór systemu, to Krzysztof Staniów wylicza takie aspekty jak: wdrożenie systemu zgodne z przyjętą polityką zarządzania w SUR, wkomponowane w procesy decyzyjne i zarządcze, które wszyscy pracownicy muszą przyjąć i zaaprobować. Pracownicy powinni uczestniczyć w ocenie przydatności takiego systemu, ale nie powinni wpływać na decyzje inwestycyjne w tym zakresie. Jego zdaniem w ramach struktury (topologii) systemu CMMS obszar dostępności do informacji, danych, analiz i raportów musi być wyraźnie podzielony na jednoznacznie określone segmenty: segment podstawowy pracy bieżącej – dla wszystkich użytkowników i pracowników SUR, w tym odpowiedzialnych za gospodarkę magazynową, segment kierowania, planowania – kadra inżynieryjno- techniczna – z wyłączeniem pracowników segmentu pierwszego oraz segment decyzyjny – analizy, diagnozy i wnioskowanie, decyzje inwestycyjne i inne o charakterze strategicznym (i tu całkowite wyłączenie segmentu pierwszego, z ograniczonym udziałem segmentu drugiego). Kolejny punkt, który wymienia Staniów, to prostota i intuicyjność systemu i jak to formułują użytkownicy systemu Agility „coś, czego oczekiwaliśmy – proste i łatwe narzędzie pomagające nam w pracy”. Kluczowym czynnikiem każdego procesu wdrożeniowego dowolnego systemu informatycznego jest człowiek i jego świadomość. Od tego zależy sukces wdrożenia bądź jego porażka, dodaje Staniów.

Jakub Chylewski z firmy FBD (twórcy systemu SUR-FBD), mówi o Lean Manufacturing, czyli o metodologii „odchudzonej produkcji”. Główną zasadą jest w niej eliminowanie marnotrawstwa i strat we wszystkich procesach, od tych najprostszych po najbardziej skomplikowane. Jego zdaniem, wyraźnie widać, iż tempo zmian w obszarach UR nie nadąża za zmianami, jakie zachodzą w obszarach bezpośredniej produkcji. Jednym z pierwszych efektów wdrożenia Lean w dziale UR jest odzyskanie kontroli i zarządzanie czasem. Czyli eliminacja lub maksymalne skrócenie wszystkich działań, które można nazwać czasem nieproduktywnym. Wykorzystując odpowiednie funkcje w systemie wsparcia zarządzania działem Utrzymania Ruchu SUR-FBD, można skupić się na poprawie wskaźnika czasu pracy utrzymania ruchu. Doświadczenia firm pokazują, iż można poprawić wykorzystanie czasu pracy o 20–30%. Większe zaangażowanie służb UR do bezpośredniej pracy związanej z obsługą i serwisem urządzeń to zwiększenie czasu dostępności maszyn oraz niższy poziom ich awaryjności, dodaje Jakub Chylewski.

Zrodlo Infor1_m

Źródło: Infor

Co mają do zaoferowania takie znane firmy softwarowe jak Oracle czy IFS? Oracle E-Business Suite R12 – program do zarządzania majątkiem przedsiębiorstwa zawiera moduł Oracle E-Business Suite Enterprise Asset Management (EAM), który umożliwia tworzenie procedur postępowania w zakresie konserwacji. Udostępnianie pracownikom łatwe w obsłudze aplikacje samoobsługowe (internetowe i na urządzenia mobilne). Program umożliwia zarządzanie pełnym cyklem eksploatacji poszczególnych składników majątku z zapewnieniem pełnego wglądu w ich ewidencję i strukturę. Pozwala zastąpić autonomiczne systemy konserwacji zintegrowanym rozwiązaniem oraz wspiera obsługę wymagań prawnych związanych na przykład z obowiązkowymi inspekcjami, przeglądami i certyfikacjami. Moduł Oracle EAM umożliwia zarządzanie nie tylko pojedynczymi zleceniami, ale także złożonymi sieciami zleceń. Powiązania między zleceniami pozwalają je łączyć ze sobą na potrzeby referencji, obliczania kosztów, raportowania lub harmonogramowania. Dzięki tym powiązaniom można łatwo skonfigurować złożony przegląd techniczny lub remont obejmujący wiele operacji, które mogą być od siebie niezależne lub muszą występować w określonej kolejności, oraz utworzyć harmonogram ich wykonywania w ramach przedziału czasowego wyznaczonego na wykonanie całego przeglądu/remontu. Można również utworzyć zlecenie uzupełniające do aktualnie wykonywanego zlecenia.

Również IFS Applications to kompleksowy system do zarządzania majątkiem przedsiębiorstwa. System umożliwia realizację globalnego zarządzania utrzymaniem ruchu (Total Productive Maintenance), ułatwiając efektywną współpracę między firmowymi działami utrzymania ruchu i operacyjnym – dzięki integracji automatyzacji procesów oraz aplikacji OEE – Max OEE. Umożliwia ona redukcję nieplanowanych przestojów i ulepszenie wydajności i jakości przez wizualizację przyczyny problemów na linii produkcyjnej. Nie tylko wiadomo, że spadła wydajność, ale widać także powód i sugestię, co można z tym zrobić. Z kolei zbieranie danych w połączeniu z narzędziem RCM i komponentem Profilaktyka, umożliwia wdrożenie strategii obsługi technicznej opartej na niezawodności (RCM – Reliability Centered Maintenance) dla posiadanego wyposażenia. Oczywiście system jest wyposażony w rozwiązania mobilne, które umożliwiają rejestrowanie zleceń roboczych, tworzenie raportów awarii, realizację działań prewencyjnych (Preventive Maintenance, PM) oraz raportowanie czasu, części zamiennych i pomiarów urządzeń – bez względu na lokalizację.

Zrodlo SOMAX_m

Źródło: SOMAX

 

System na tablecie

Coraz więcej rozwiązań systemów EAM/CMMS (zwłaszcza dużych producentów oprogramowania) wykorzystuje technologie związane z chmurą obliczeniową i Big Data. Dziś też podstawą jest mobilność. Z badania przeprowadzonego przez Software Advice w działach utrzymania ruchu użytkownicy tabletów stanowili 44% respondentów. Dla 40% wymogiem było, by CMMS można było obsługiwać na tych urządzeniach. Niektóre firmy zakupują nawet w tym celu wzmocnione tablety odporne na uszkodzenia. W grupie wiekowej 25–44 lat odnotowano w wymienionym badaniu największy wzrost wydajności. Dziś systemy CMMS/ EAM stanowią konieczne wsparcie organizacji utrzymania ruchu i niezawodności. Uzyskanie zwrotu kosztów poniesionych na zakup systemu i jego wdrożenie jest często uzależnione od sprawnego jego wdrożenia. Firmy, nawet posiadające zaawansowane technicznie zakłady, nadal ponoszą znaczne straty w wyniku nieplanowanych zakłóceń działalności, które dzięki systemom EAM/CMMS można byłoby uniknąć.

 

Autor: Marek Grabarecki

Authors

Related posts

Góra
English