Przekładnie i napędy

Praktycznie każdy proces przemysłowy wymaga zastosowania odpowiednich zespołów przekładni i napędów, umiejętnie dobranych do warunków pracy oraz wymagań. Mimo różnic w rozmiarach, formie czy zastosowaniu wszystkie przemysłowe zespoły napędowe stoją przed podobnym wyzwaniem – ich działanie musi być maksymalnie niezawodne i energooszczędne.

 

Trituratore_maly

Przekładnia – zgodnie z definicją – jest to mechanizm lub układ maszyn służący do przeniesienia ruchu z elementu czynnego (napędowego) na bierny (napędzany) z jednoczesną zmianą parametrów ruchu, czyli prędkości, siły lub momentu obrotowego. W najczęstszym przypadku przekładnia zmienia ruch obrotowy w ruch obrotowy, lecz występują również przekładnie zmieniające ruch obrotowy na liniowy (lub odwrotnie) oraz liniowy na liniowy. Podstawowy podział przekładni w zależności od wykorzystywanych zjawisk fizycznych to: mechaniczne, hydrauliczne, pneumatyczne i elektryczne. Mechaniczne dzielą się na cięgnowe, zębate i cierne. Ze względu na przełożenie wyróżniamy reduktory i multiplikatory. Reduktory to przekładnie zwalniające – np. takie, w których wał zdawczy obraca się wolniej od wejściowego, multiplikatory natomiast to mechanizmy przyspieszające ruch.

Przekładnia jest integralną częścią układu napędowego. Połączona z silnikiem – najczęściej elektrycznym – tworzy motoreduktor. Ze względu na kompaktową, zwartą budowę motoreduktory stały się jednostkami napędowymi ogólnego przeznaczenia stosowanymi we wszystkich gałęziach przemysłu. Zyskały sympatię konstruktorów maszyn, którzy z chęcią sięgają po gotowe rozwiązania, zastępując tym samym tradycyjne rozproszone układy łączące ze sobą kolejno: silnik, sprzęgła, przekładnie zębate, pasowe, łańcuchowe, itp. Szeroka gama typów i duży zakres przenoszonych mocy połączone z funkcjonalnością i łatwością zabudowy są powodem dużej popularności motoreduktorów.

 

Różnorodność motoreduktorów

Wyróżniamy kilka rodzajów motoreduktorów, a ich nazewnictwo bierze się od rodzaju zastosowanej w nich przekładni zębatej:

  • ślimakowe (przekładnie kątowe),
  • walcowe „osiowe” (oś wału zdawczego pokrywa się z osią silnika),
  • walcowe „płaskie” (o wałach równoległych),
  • stożkowe (o wałach prostopadłych),
  • walcowo-stożkowe (przekładnie kątowe),
  • planetarne.

Najczęściej stosowane są przekładnie ślimakowe. Swoją popularność zawdzięczają atrakcyjnej cenie, dostępności, prostocie konstrukcji oraz – w wielu przypadkach – dożywotnio bezobsługowej pracy. Dopełnieniem jest prostopadłościenny korpus z otworami montażowymi z każdej niemal strony – popularne „kostki” czy też „kwadraciaki” mają możliwość montażu we wszystkich pozycjach pracy i łatwość mocowania na kołnierzu lub ramieniu reakcyjnym.

omf

Ważną zaletą przekładni ślimakowych jest samohamowność, nie powinna być ona jednak wykorzystywana, szczególnie w aplikacjach dźwigowych, jako „hamulec” – blokada ruchu wstecznego, gdyż w pewnych warunkach może zaniknąć. Podstawową wadą „ślimaków” jest niska sprawność, dla przekładni jednostopniowych wahająca się od 40% do 85%.

rmi

Nieco bardziej wymagające w obsłudze przekładnie walcowe i walcowo stożkowe są również często stosowane do budowy najrozmaitszych maszyn. Cechują się dłuższą żywotnością i wysoką sprawnością wynoszącą 90–97%. Mocowanie za pomocą łap, kołnierzy, ramion reakcyjnych czyni je uniwersalnymi, a monolityczna konstrukcja korpusu zapewnia podwyższoną szczelność.

Mniej popularne, lecz doceniane w trudnych warunkach pracy, są przekładnie planetarne. Cechuje je zwarta budowa i wysoka wytrzymałość na nierównomierne, udarowe obciążenie oraz częste rozruchy. Cztero-, a nawet pięciostopniowe „planetarki” mogą osiągać wysokie przełożenia sięgające kilku tysięcy.

 

 

Authors

Related posts

Góra
English